บทที่ 4

"เด็กนั่นหรือเทียน"คนตัวสูงพยักหน้าให้กับเทียนที่ลากคนตัวขาวขึ้นบนฝั่ง

"ขอรับคุณพระ"

"ท่าทางดื้อดึงเสียจริง"คุณพระสำรวจเจ้าคนที่นั่งคุกเข่านั่งตัวขาวอยู่ข้างๆเทียน

"ใช่ขอรับแต่ไม่มีใครอยากจะโบยมันนักดอกหน้าตาผิวพรรณมันเป็นเสียแบบนี้ทางโรงครัวใจอ่อนกับมันทุกผู้น่ะขอรับ"เทียนฟาดหัวทุยสวยนั่นไปเสียทีหนึ่งคุณพระถึงกับนิ่วหน้า เจ้าจุกหดคอลงเพราะกลัวหลังลาย

"เทียนพาเด็กสองคนนี่ไปจัดแจงเสียให้เรียบร้อยแล้วพาขึ้นไปหาข้าที่ห้องหนังสือ ข้าวปลาอีกสักประเดี๋ยวค่อยขึ้นสำรับ"คุณพระมองร่างเล็กตัวขาวที่ก้มหน้านิ่งอีกทีแล้วหันหลังเดินกลับเรือน

"พี่เทียนข้าจะโดนหวายหรือเปล่า"พายทำหน้าเสียพอๆกับเจ้าจุกที่ร้องไห้รอท่าไว้ก่อนแล้ว

"ข้าจะไปรู้กับคุณพระท่านรึ ท่านสั่งเอ็งเยี่ยงไรก็เยี่ยงนั้นหวายชุบน้ำเกลือมีรออยู่แล้วเอ็งไม่ต้องห่วงดอก"เทียนขู่พายหน้าจ๋อยลงแต่แล้วก็สูดหายใจเข้าลึกๆลุกขึ้นยืน

"เอาวะจะโดนก็โดนจะกระไรมากมายกะอีแค่หวายตายคาหวายก็ให้มันรู้ไป"พายเม้มปากต่างกับจุกที่กลัวจนหัวหด

"แค่หวายไม่ได้นะพี่พายหลังขาดแน่ยิ่งพี่ตัวนิดเดียวอยู่ด้วย"จุกทำหน้าหวาดเสียว

"เอ็งกลัวหรือไง"ลูกพี่ตัวขาวดุลูกน้องตัวดำเทียนมองสองคนที่เถียงกันไปมาแล้วส่ายหน้า

"จะเถียงกันทำไมยังไงก็หนีไม่พ้นไปๆคุณพระท่านรออยู่ไปผลัดเปลี่ยนเสื้อผ้าเสียให้เรียบร้อยให้ไวด้วยล่ะ"เทียนต้อนทั้งคู่ไปโรงเรือนบริเวณที่ให้บ่าวอยู่คนที่มีครอบครัวคุณพระท่านก็ให้สร้างกระต๊อบอยู่ส่วนใครที่ตัวคนเดียวท่านก็เมตตาให้อยู่ในโรงเรือนที่แคร่วางเรียงกันเป็นแถวไอ้พายมันมีกระต๊อบของมันเองเพราะป้าผ่องยกให้ข้าบริวารทั้งหลายจะอยู่รอบๆโรงครัวไม่ยุ่งเกี่ยวกับส่วนหน้า ก็ดูรูปร่างน่าตาสิหากให้อยู่กับบ่าวชายอื่นคงไม่แคล้วถูกรังแกเป็นแน่แท้ทุกวันนี้บ่าวสาวๆก็ชังน้ำหน้ามันจะแย่เพราะสวยบางคนเสียด้วยซ้ำไป ตลอดทางที่เดินไปดรงเรือนไอ้จุกน้ำตาคลอตลอดทางไม่ต่างกับพายที่ใจวูบโหวงนี่เขาจะหนีเสือปะจระเข้เสียงกระมัง

"เอ้าข้ารออยู่ตรงนี้พวกเอ็งรีบๆเข้าล่ะอย่าร่ำไรคุณพระท่านจะรอนาน"เทียนบุ้ยปากให้สองคนแยกย้ายกันไปจัดแจงป้าผ่องเห็นดังนั้นก็รีบเข้ามาหา

"เกิดอะไรขึ้นรึไอ้เทียนไอ้เด็กสองคนนั่นไปทำอะไรมาอีกล่ะพ่อ"

"ก็มันน่ะสิไปที่ท่าน้ำท่านอีกแล้วคราวนี้ไม่พอยังปากุ้งใส่ท่านอีกนี่ท่านสั่งให้นำไอ้สองคนนี่ขึ้นเรือน หวั่นใจแทนเสียจริง"เทียนส่ายหน้าไม่รู้จะช่วยพวกมันยังไงหน้าตาไอ้พายรึก็น่าเอ็นดูราวกับผู้ดีตกยาก

"ต๊าย ตายๆอกอีแป้นจะแตกนี่ข้าจะทำเยี่ยงไรดีไอ้เทียน เมตตามันเถอะเอ็งกราบเรียนคุณพระท่านให้เมตตามิได้รึ"ป้าผ่องตกอกผางๆด้วยความกลัวปนห่วง

"จะไปได้ยังไงล่ะป้าข้านี่แทบจะบิดหูมันให้ขาดซนยังกะลิงออกจะปานนั้นนี่ดีนะคุณพระท่านมิได้พาคุณจำนงค์ลงชมสวนด้วยมิเช้นนั้นคงหลังขาดเสียตรงนั้นแล้ว"

"โธ่ข้าจะทำยังไงล่ะไอ้เทียนมันก็เด็กกำพร้าพ่อแม่ดูทีรึก็น่าสงสารจะแย่นี่ต้องมาตายเพราะแส้หวายอีกข้าจะเอาหน้าที่ไหนไปเจอพ่อแม่มัน"ป้าผ่องตีอกชกหัวตัวเองจนเด็กสองคนเดินแต่งตัวเรียบร้อยเข้ามาหา

"ป้าผ่องเป็นอะไรใครทำป้าบอกข้ามา"พายวิ่งเข้าไปหาป้าทันทีที่เห็นป้าผ่องทรุดตัวลงนั่งร้องไห้ฮือๆไม่หยุด

"จะใครก็เอ็งนั่นแหละยังไม่รู้ตัวอีกรึ"เทียนเข่นเขี้ยวบิดหูขาวๆนั่นอีกครั้งจนแดงเถือก

"โอ๊ยๆพี่เทียนข้าเจ็บนะเบาๆ ๆ โอย"พายเดินหน้าเหยตัวเอียงตามเทียนไปส่วนไอ้จุกหน้าดำๆของมันกลายเป็นสีเทาอยู่รอมร่อรั้งท้ายด้วยป้าผ่องที่สะอึกสะอื้นไม่หยุดบ่าวไพร่ที่เดินสวนกันมองแล้วก็เดินตามมาถามป้าผ่องจากสามเป็นสี่จากสี่เป็นห้ากระทั่งแถวยาวเหยียดบ้างอยากรู้บ้างก็สังเวทไอ้พายหน้าตารึก็น่าเอ็นดูแถมมันยังมีน้ำใจช่วยเกือบทุกคน พอถึงบันไดขึ้นเรือนบ่าวทั้งหลายก็ทรุดตัวลงนั่งใต้ถุนเรือนบ้างแนวชายบันไดบ้าง จะมีก็แต่เทียนที่ยังไม่เลิกบิดหูพายเจ้าจุกและป้าผ่องที่สะอื้นไห้ไม่หยุดจนถึงหน้าห้องหนังสือที่เปิดประตูรอท่าอยู่

"คุณพระขอรับไอ้พายมาแล้วขอรับ"เทียนปล่อยมือจากหูพายคุกเข่าลงรายงานคนตัวขาวนั่งหน้าเสียไม่แพ้ไอ้จุกที่น้ำตาเจียนจะหยดด้านนอกยังมีป้าผ่องที่นั่งอยู่ตรงอยู่ตรงพื้นสะอื้นแผ่วๆคุณพระที่เปลี่ยนเสื้อผ้าเป็นเสื้อป่านสีครีมกับกางเกงแพรสีเขียว ผมหยักโศกที่ตัดตามฝาหรั่งรองทรงยาวใบหน้าสะอาดสะอ้านยกยิ้มน้อยๆนึกภาพออกว่าเกิดอะไรขึ้นด้านนอกก็เขามองเห็นจากบานหน้าต่างครั้งแรกยังนึกแปลกใจว่าเกิดเรื่องอันใดแต่พอเทียนเดินเข้ามาใกล้จึงได้รู้ว่าขบวนมาส่งเจ้าพายหน้าขาวนี่เอง

"เกิดอะไรขึ้น"คุณพระทำหน้าเฉยแต่ดวงตาคมเข้มวิบวับ

"เด็กสองคนที่คุณท่านสั่งขอรับ"เทียนผลักหัวที่มีผมเส้นละเอียดยาวปรกหูสีน้ำตาลเข้มจนหัวเอียง

"โอ๊ยเจ็บนะพี่เทียน"พายเผลอเสียงดังทั้งที่ตัวเองก็คุกเข่าอยู่ข้างๆโต๊ะเขียนหนังสือแท้ๆ

"หุบปากไอ้พายอยากโดนหวายรึไง"เทียนกัดฟันกระซิบ

"แฮ่ม"คุณพระยกมือปิดปากกระแอมเบาๆทำเอาทุกคนต้องเงียบ

"แล้วแม่ผ่องเป็นอะไรร้องไห้ทำไม"คุณพระปิดหนังสือเล่มโตลงแล้วหันไปถามป้าผ่องที่ยกผ้าเช็ดหมากมอมๆขึ้นมาซับน้ำตา

"คุณพระเจ้าคะบ่าวขอล่ะเจ้าค่ะไอ้พายมันยังเด็กนักไม่รู้ประสาที่มันทำไปมันก็ไม่ได้ตั้งใจดอกเจ้าค่ะเวทนามันด้วยนะเจ้าคะ"ป้าผ่องสะอื้นพายเองก็หน้าแดงตาแดงจะร้องไห้ตามป้าไอ้จุกถึงกับปล่อยโฮออกมาแล้ว

"ตีโพยตีพายอะไรหึแม่ผ่องไปๆเทียนไล่บ่าวให้หมดผ่องก็อีกคนอย่ามาพิรี้พิไรตรงนี้แล้วอีกยี่สิบบาทค่อยตั้งสำรับ"คุณพระนิ่วหน้าเพราะเสียงอืดๆเป็นนกกระทือของแม่ผ่องที่ยังสะอื้นไม่หยุด

"ยังไม่หยุดรึหรือจะให้ข้าโบยเด็กนี่เสียจริงๆ"คุณพระขู่เท่านั้นเองแม่ผ่องถึงกับคลานเข่าถอยหลังแทบไม่ทันพายพอเห็นผู้เป็นป้าหนีห่างน้ำตาถึงกับหยดแหมะ

"อ้าวทำไมขี้แย"คุณพระหันมาถามตรงที่คุกเข่าอยู่ตรงหน้า

"กระผมฮึก กระผมขออภัยขอรับไม่ได้ตั้งใจจริงๆแค่อยาก ฮึก จะเอากุ้งไปทำแกงรัญจวนเท่านั้น"พายสะอื้นพูดแทบไม่เป็นคำคุณพระคลายสีหน้าลงลุกขึ้นเลื่อนเก้าอี้ออกลงมานั่งยองๆอยู่ตรงหน้าคนขี้แยมือหนาได้รูปส่งผ้าเช็ดหน้าสีขาวมีลายปักตัวอักษรย่อชื่อตัวเองสีน้ำเงินกลิ่นดอกไม้อบหอมอ่อนๆโชยมา

"เอาสิน้ำมูกหยดแล้ว"คุณพระบอกเสียงนุ่มพายอ้าปากหว๋อจนแมลงวันแทบจะเข้าไปไข่

"เอ้าเอาสิอย่าให้หยดลงพื้นสกปรก"คุณพระสั่งดังขึ้นอีกนิดเจ้าพายสะดุ้งรีบคว้าผ้าเช็ดหน้ามือขาวๆเผลอไปคว้าเอามือหนาติดมาด้วย

"เอ้อขะ ขอโทษขอรับ"พายทิ้งมือที่กุมมือใหญ่เอาไว้สะบัดออกแรงๆจนผ้าเช็ดหน้าตกลงพื้นไปด้วยคุณพระเห็นดังนั้นจึงหยิบผ้าขึ้นมาเช็ดใต้จมูกโด่งเข้ารูปนั้นเบาๆ

"ขี้แยอันใดกันข้าดุเจ้าแล้วรึหืม"คุณพระคงทำไม่ถนัดเลยจับหัวทุยๆด้านหลังรั้งเอาไว้อีกมือก็เช็ดจมูกรั้นนั้นแรงๆ

"สั่งสิ"พายที่นั่งตัวแข็งไปแล้วไม่ต่างกับเทียนที่อ้าปากค้างกับจุกที่สะอื้นค้างเช่นกัน

"พายสั่ง"เสียงเข้มดังขึ้นอีกขั้นพายเลยสั่งออกมาเต็มแรงคุณพระเองก็จัดการซับจนหมดจด

"เทียนพาจุกไปหาข้าวหาปลากินแล้วให้ขึ้นมาบนเรือนนี่ก็พลบค่ำแล้วข้ามีธุระจะพูดกับพายเสียหน่อย"คุณพระขยับตัวลุกขึ้นยืนตรงเหลือบตาลงมองคนหน้าขาวที่กลายสีไปเรียบร้อยแล้วด้วยสยตาอ่อนโยนลง

"ขอรับแล้วเจ้าพายล่ะขอรับจะให้กระผมมารับตัวมันกี่โมง"เทียนสะกิดจุกให้เตรียมออกจากห้องคุณพระไม่ตอบแต่โบกมือให้เทียนออกไปเจ้าจุกเองก็ละล้าละลังห่วงพี่ต่างเชื้อ

"เอาไอ้จุกมาไวๆสิวะ"เทียนแทบจะลากไอ้จุกออกไปจากห้องพายชะเง้อชะแง้อยากออกตามแต่ก็ไม่กล้าคนตรงหน้าทั้งที่ตัวโตแต่อากัปกิริยานุ่มนวลเสียจนเขายังอายน้ำเสียงทุ้มนุ่มที่ฟังแล้วก็ไม่อาจจะขัดขืนแถมยังรูปงามเสียจนนึกอิจฉา

"มองข้าพอหรือยัง"คุณพระถามยิ้มๆ

"ขอประทานโทษขอรับ"พายรีบก้มหน้า

"เด็กน้อยทำตัวตามสบายได้แล้วมานี่ลุกขึ้นมานั่งเก้าอี้เสียสิ"คุณพระพยักหน้าให้พายลุกมานั่งเก้าอี้ฝั่งตรงกันข้ามพายตาโตสั่นหน้าหวือจนคนตัวโตทำหน้าดุพายถึงได้ขยับตัวมานั่งบนเก้าอี้อย่างเกรงกลัว

"ทำไมนั่งไม่สบายรึ"คุณพระนึกขำในใจแต่อดแกล้งคนตัวขาวไม่ได้

"ปละเปล่าขอรับสบายขอรับแต่เหาจะขึ้นหัวกระผมเอานะขอรับ"พายรีบตอบด้วยน้ำเสียงจะร้องไห้

"ข้าไม่มีเหาถ้าไม่เชื่อเจ้าจะมาดูด้วยตาก็ได้นะ"คุณพระแหย่ซ้ำเออหนอเจ้าเด็กพายนี่หน้าตาช่างหน้าแกล้งเสียจริงแก้มป่องขาวๆใบหน้าหวานเกินชายตาโตๆนั่นก็อีกช่างน่าชังเสียกระไร

"โอ๊ย ฮืออออออออ กระผมผิดไปแล้วขอรับอย่าฆ่ากระผมเลย ฮึกๆ"พอคุณพระพูดจบพายถึงกับปล่อยโฮนี่คุณพระคงจะให้เขาทำเรื่องผิดกฎมณเฑียรแล้วสั่งโบยแน่ๆทำไมเป็นบ่าวเรือนนี้ถึงได้โหดร้ายเช่นนี้กัน

"อ่าว"คุณพระถึงกับทำหน้าเสียไปนิดก่อนจะกลับมาทำหน้านิ่งแบบเดิมเสีย

"ร้องไห้ทำไมหรือพาย"คุณพระเองก็งงกับคนตัวขาวตรงหน้าเช่นกันนี่เขาพูดอันใดผิดไปตรงไหน

"อย่าฆ่ากระผมเลยนะขอรับแค่โบยด้วยหวายแช่น้ำเกลือกระผมยังทนได้ ฮึก"พายยังหลับตาปี๋

"แล้วกันร้องใหญ่แล้วหยุดก่อนสินี่ถ้าเจ้าไม่หยุดข้าจะสั่งโบยจริงๆแล้วนะ"คุณพระเองพอเห็นหน้าขาวตาแดงบวมก็อดสงสารไม่ได้

"ซิก ฮึก ฮึก"

"เอ้าผ้าเช็ดหน้าซับเสียเลอะเป็นแมวคราวแล้วนั่น"คุณพระอดขำไม่ได้หน้าตามันน่าเอ็นดูเสียจริง

"หยุดหรือยังแล้วทีนี้บอกข้าสิร้องไห้ทำไม"

"ก็ๆคุณพระจะให้กระผมไปจับหัวนี่ขอรับ"

"จับไม่ได้รึข้าก็ไม่มีเห็บเหาหรอกนะสะอาดด้วย"คุณพระยังจับต้นสายปลายเหตุไม่เจอพอบอกเจ้าพายก็ทำท่าเบะปากเสียอีกครั้ง

"พอๆหยุดร้อง"

"ใครจะไปอาจเอื้อมจับหัวเจ้านายกันขอรับ"พายหยุดสะอื้นเออหนอคุณพระท่านคงไม่รู้ประสาจริงๆด้วยพายนึกได้ในใจไม่กล้าเอ่ยปาก

"โธ่ข้าก็นึกว่าเรื่องอะไรแต่ช่างเถอะมานั่งคุยกันดีๆก่อน"คุณพระถอนใจจริงอยู่ถึงตัวเขาเองจะจบจากต่างบ้านต่างเมืองแต่ที่นี่คือสยามประเทศย่อมมีความไม่เสมอภาคอยู่

"เจ้าชื่อพายตัวเดียวรึ นามสกุลล่ะมีไหมหลวงท่านสั่งให้มีแล้วนะ"

"ไม่มีขอรับข้าชื่อพายเฉยๆ"

"อืมแล้วเจ้าเป็นลูกเต้าเหล่าใครกัน"

"แม่กระผมชื่อพรพ่อชื่อพุดจำได้ว่าพ่อกับแม่เป็นพ่อค้าขายถ้วยจานตามพ่อค้าคนจีนไปค้าขายขอรับ"

"แล้วทำไมพ่อแม่เจ้าถึงจากไปเสียล่ะ"

"กระผมไม่รู้สาเหตุพอรู้อีกทีป้าผ่องก็มาหาถึงเรือนแล้วก็แจ้งข่าวพ่อแม่ส่วนเรือนนั้นก็ถูกอาพดยึดไปพร้อมข้าวของเงินทองไปแล้วขอรับ"

"แล้วใครสอนเจ้าอ่านเขียน"

"พ่อกระผมจ้างครูมาสอนที่เรือนขอรับพอมาอยู่นี่กระผมเลยต้องไปเรียนที่วัดท้ายหมู่บ้าน"

"อืมเอาล่ะต่อจากนี้ไปเจ้ามานอนที่หน้าเตียงข้า ทำหน้าที่ฝนหมึกแล้วอ่านหนังสือให้ข้าฟังอยู่เสียแต่บนเรือนเวลาข้าออกไปข้างนอกเทียนมันจะเป็นคนดูแลเอง ข้าวของเสื้อผ้าเจ้าก็จัดแจงให้ข้าเสียเข้าใจหรือไม่"คุณพระเองก็ไม่เข้าใจจิตใจตัวเองอยู่เหมือนกันพอนึกถึงร่างเล็กขาวนี่ต้องไปถือจอบถือเสียบตากแดดหัวแดงแล้วก็ทนไม่ได้เสียอย่างนั้น

"ตะ แต่ว่า"พายอึกอักให้เขามาอยู่บนเรือนคงอึดอัดแย่

"มีปัญหาตรงไหนรึ"คุณพระเลิกคิ้วนึกขัดใจ

"ให้กระผมขึ้นมาทุกวันไม่ได้หรือขอรับพอย่ำค่ำก็ลงไปนอนที่เรือนบ่าวไก่โห่กระผมก็จะรีบมาน่ะขอรับ"พายรีบบอก

"จะขัดคำสั่งอย่างงั้นรึ"คุณพระให้เสียงเข้าข่ม

"หามิได้ขอรับ"พายก้มหน้านิ่งปล่อยให้คนตัวโตมองเห็นแต่ขวัญเล็กๆกลางหัว

"ดีถ้าอย่างนั้นประเดี๋ยวให้เทียนมันเตรียมเครื่องนอนให้แล้วก็มานั่งกินสำรับกับข้า"คุณพระรวบรัดไม่สบตากับคนตัวขาวที่อ้าปากหว๋อไปแล้วเรียบร้อย

"เทียน ๆ อยู่ข้างนอกหรือเปล่า"คุณพระส่งเสียงเรียกดังขึ้นกว่าเดิมเล็กน้อยไม่นานประตูห้องหนังสือก็ถูกเปิดออกกว้างทำให้มองเห็นเจ้าจุกที่ปะแป้งหน้าขาววอกใส่แค่โจงสีเข้มตัวเดียวกับเทียนที่ทำหน้าเหมือนกลืนยาขม

"ขอรับคุณท่าน"

"ไปเตรียมที่หลับที่นอนเจ้าพายต่อไปมันจะมานอนหน้าเตียงข้าทุกวันเริ่มพรุ่งนี้สอนให้มันดูแลข้าวของเครื่องใช้นอกในเวลาจะออกไปราชการและเครื่องเขียน เทียนเองจะได้เบาแรงดูแลเรื่องเวลาออกไปงานข้างนอกกับเรื่องสำรับข้าวปลาอาหารข้าต่อไปก็ลงไปนอนเรือนบ่าวแทนเจ้าพายมันเสียถ้าจะตกแต่งเมียก็มาบอกข้า"คุณพระสั่งการเสียยาวเหยียดทุกคนไม่ได้พูดอะไรพร้อมรับคำสั่งแต่ในหัวมีแต่ความสงสัย

"ขอรับ"ทั้งสามคนรับคำ

"อ้อจริงสิจุกเอ็งมีหน้าที่คอยดูแลพี่เอ็งอย่าให้ไปซุกซนเสียที่ไหนถ้าข้ากลับจากราชการไม่เจอพี่เอ็งบนเรือนก็จะถูกโบยเข้าใจหรือไม่"คุณพระสำทับจุกเพราะรู้ว่าคนตัวขาวนั่นไม่กล้าหาเรื่องเดือดร้อนมาให้ลูกไล่ตัวเองเป็นอันขาด

"ขอรับ"จุกถึงกับยืดตัวราวกับทำเรื่องสำคัญ

"ดีเข้าใจกันแล้วก็แยกย้ายเถอะ"

"สำรับรอท่าแล้วขอรับ"เทียนบอกเพราะตอนนี้บ่าวขนโตกใส่อาการมารออยู่แล้ว

"ขอบใจมากประเดี๋ยวให้แม่ครัวตั้งจานขึ้นอีกชุดให้พายมันหัดนั่งโต๊ะขึ้นสำรับด้วย"

"ห๋าาาาา"คราวนี้สามเสียงประสานกันแถมยังทำตาพองพร้อมๆกันเสียอีกต่างกับคุณพระที่เดินเนิบๆออกไปแล้ว